Artà is een stadje in het noordoosten van Mallorca, gebouwd tegen een heuvel met bovenop het ommuurde heiligdom Sant Salvador. Het oude centrum is grotendeels autovrij en wordt gedomineerd door de parochiekerk, de Transfiguració del Senyor. Toerisme is er wel, maar Artà draait ook zonder: op dinsdag is het marktdag voor de hele streek, en de dorpsfeesten zijn in de eerste plaats voor de inwoners zelf.
| Ligging | Noordoost-Mallorca, ca. 70 km van Palma (ongeveer een uur rijden) |
| Strand | Nee. Dichtstbij: Cala Torta en Cala Mitjana (ca. 10 km) of Colònia de Sant Pere |
| Weekmarkt | Dinsdagochtend, rond de Plaça del Conqueridor |
| Bus | Snelbus 411e vanuit Palma (april–oktober) |
| Parkeren | Aan de rand van het centrum; op marktdag vroeg komen |
| Niet missen | Sant Salvador, Ses Païsses, Fira d’Artà (tweede zondag van september) |
| Ideaal voor | Dagtrip, wandelen en fietsen (Via Verde, natuurpark Llevant) |
Geschiedenis van Artà
Op de heuvel boven Artà stond in de Moorse tijd een fort, de Almudaina. Na de christelijke verovering kwam er een kerk binnen de muren. In de 16e eeuw werden de muren versterkt tegen piraten, en in 1967 zijn ze gerestaureerd.
In 1820 trof een pestepidemie Artà: ongeveer 1.200 inwoners kwamen om. De middeleeuwse kerk op de heuvel werd tijdens de epidemie als ziekenhuis gebruikt en daarna verbrand. Het huidige heiligdom werd tussen 1825 en 1832 gebouwd.
Artà is ook bekend om het vlechtwerk van palmblad. Van de bladeren van de dwergpalm, die in het noordoosten van het eiland veel groeit, worden nog altijd manden, tassen en hoeden gemaakt. Je vindt ze op de markt en in winkeltjes in het centrum.
Bezienswaardigheden in Artà
Santuari de Sant Salvador
Vanaf de parochiekerk loopt een trap van zo’n 180 treden tussen de cipressen omhoog naar het heiligdom. Boven kun je over de muren van de oude Almudaina lopen, en je hebt uitzicht over Artà, het omliggende platteland en bij helder weer tot aan zee. Het is een korte maar steile klim; ga in de zomer ’s ochtends of aan het eind van de middag. De toegang is gratis, en bij het heiligdom zit een café-restaurant.
Ses Païsses
Net buiten het centrum, een paar honderd meter voorbij het oude treinstation, ligt de talayotische nederzetting Ses Païsses. Ze is ruim 3.000 jaar oud en is een van de best bewaarde prehistorische dorpen van Mallorca. Je loopt door een monumentale stenen poort het terrein op; een bezoek duurt ongeveer een halfuur. Het terrein is open van maandag tot en met zaterdag, in de zomer langer dan in de winter. Op zondag is het gesloten en de entree is laag.
Klooster Sant Antoni de Pàdua en Museu Regional
Het franciscanenklooster Sant Antoni de Pàdua in het centrum heeft een barokke kerk met een tongewelf. Het Museu Regional d’Artà, in de Carrer de l’Estel naast het gemeentehuis, bestaat sinds 1927. Het toont archeologische vondsten uit de omgeving en een collectie opgezette vogels.
Wat kun je doen in en om Artà
Fietsen en wandelen over de Via Verde. Het spoor tussen Manacor en Artà ligt er sinds 1977 ongebruikt bij. Over het oude tracé loopt nu een fiets- en wandelpad van 29 kilometer, met een verharde grindlaag en zonder autoverkeer. Het pad eindigt bij het oude station van Artà, waar je ook fietsen kunt huren. Er gaan al jaren stemmen op om de trein terug te brengen, maar daar is nog geen concrete planning voor.
Stranden in het natuurpark Llevant. Artà heeft zelf geen strand, en de stranden liggen ook niet op loopafstand. Zo’n tien kilometer noordoostelijk liggen de onbebouwde baaien Cala Torta, Cala Mitjana en Cala Estreta, in het natuurpark van het schiereiland Llevant. Het laatste stuk van de weg is onverhard, en er zijn geen strandtenten of andere voorzieningen: neem eten en water mee. Tussen de baaien loopt een mooie kustwandeling.
Wandelen naar de Ermita de Betlem. Het natuurpark heeft ook een binnenland met kale heuvels, dwergpalmen en oude boerderijen. Volg vanuit Artà de weg naar Betlem (Ma-3333) en sla bij kilometer 4,7 rechtsaf naar het informatiecentrum s’Alqueria Vella. Daar zijn een parkeerplaats, toiletten en picknicktafels, en er beginnen gemarkeerde routes. Een van de mooiste loopt naar de Ermita de Betlem, een kluizenarij hoog in de heuvels met uitzicht over de baai van Alcúdia. Het pad is rotsig en op sommige stukken steil, dus stevige schoenen zijn nodig. In juli en augustus loop je hier beter niet midden op de dag.
Combineren in de omgeving. De Coves d’Artà bij Canyamel liggen dichterbij dan de bekendere grotten van Drac bij Porto Cristo. Ook het kasteel van Capdepera, Cala Ratjada en het vissersdorp Colònia de Sant Pere zijn prima te combineren met een bezoek aan Artà. Colònia de Sant Pere werd rond 1880 gesticht als landbouwkolonie.
Teatre d’Artà. Het theater werd in 2001 geopend en heeft zo’n 460 plaatsen. Er is een programma met theater, concerten en dans, vooral in het Catalaans; de agenda staat op de website van de gemeente Artà.
Markten in Artà
De weekmarkt is elke dinsdagochtend, het hele jaar door, op de Plaça del Conqueridor, in de voetgangersstraat Carrer Ciutat en de straten eromheen. Je vindt er worst, kaas, groente, fruit en palmvlechtwerk. In de zomer staan er ook ambachtelijke kraampjes in de tuinen van Na Batlessa, een herenhuis uit de late 19e eeuw dat nu de bibliotheek is. Op marktdag is parkeren lastig, dus kom vroeg.
De Fira d’Artà is de grote jaarmarkt, op de tweede zondag van september. Het is een landbouw- en ambachtsbeurs met vee, streekproducten, eten en activiteiten voor kinderen, verspreid over het hele centrum. Rond de fira loopt de hele maand een programma met muziek, dans en sport.
Feesten in Artà
Sant Antoni (16 en 17 januari) is het belangrijkste feest van het jaar in Artà en een van de bekendste Sant Antoni-feesten van Mallorca. Er zijn vreugdevuren, muziek, dansende duivels en een optocht met praalwagens.
Sant Antoni de Pàdua (13 juni) is een ander feest, niet te verwarren met dat van januari. Dan voeren de cavallets, dansers met houten paardjes, traditionele dansen uit.
Sant Salvador (begin augustus) is het zomerfeest voor de beschermheilige van Artà, met concerten, optochten en feesten op straat.
Eten en drinken in Artà
Voor zo’n klein stadje heeft Artà veel goede restaurants, vooral in de straatjes rond de Carrer Ciutat en de Plaça del Conqueridor. Een paar adressen die al jaren goed scoren:
- Ca’n Jaume: mediterrane en Spaanse keuken.
- Es Taronger: mediterrane gerechten.
- Sa Teulera: vlees van de grill.
- La Mar de Vins: wijnbar en restaurant.
- Cafè Parisien: een terras in het centrum voor koffie, lunch of een drankje.
Op dinsdag, marktdag, zitten de terrassen rond het middaguur vol. Wil je ergens zeker van zijn, reserveer dan, zeker ’s avonds in het hoogseizoen.
Praktische informatie Artà
Hoe kom je in Artà?
Met een huurauto ben je vanuit Palma in ongeveer een uur in Artà. Voor de stranden en het natuurpark heb je eigenlijk ook een auto nodig. Van april tot en met oktober rijdt de snelbus 411e van Palma via Artà naar Cala Ratjada, acht keer per dag in beide richtingen. Buiten dat seizoen neem je de trein van Palma naar Manacor en stap je daar over op bus 411. Check de actuele tijden op tib.org.
Parkeren
Het oude centrum is grotendeels autovrij en de straatjes zijn smal. Parkeer daarom aan de rand van het centrum en loop naar binnen: alles ligt op loopafstand. Op dinsdagochtend, tijdens de markt, zijn de plekken snel bezet.
Beste tijd om te gaan
Voor wandelen en fietsen zijn het voorjaar (maart tot en met mei) en het najaar (oktober, november) het prettigst. In juli en augustus is het in het binnenland heet. Een dinsdag geeft je de markt erbij. Houd je van dorpsfeesten, ga dan half januari voor Sant Antoni of in september voor de Fira.
Overnachten in Artà
In het centrum zitten een paar kleine stadshotels in oude herenhuizen. In de omgeving liggen veel agroturismo’s: hotels op gerestaureerde boerderijen, vaak met zwembad en rust als belangrijkste troef. Artà is een goede uitvalsbasis voor het noordoosten als je wilt wandelen of fietsen, en als je liever niet aan de kust in een hotelzone zit.
Bekijk hotels en agroturismo’s in Artà
Veelgestelde vragen over Artà
Op welke dag is de markt in Artà?
Elke dinsdagochtend, het hele jaar door, rond de Plaça del Conqueridor en in de Carrer Ciutat.
Heeft Artà een strand?
Nee. De dichtstbijzijnde stranden zijn Cala Torta, Cala Mitjana en Cala Estreta in het natuurpark Llevant, op zo’n tien kilometer rijden. Een zandstrand met voorzieningen vind je in Colònia de Sant Pere of Cala Ratjada.
Hoeveel treden heeft de trap naar Sant Salvador?
Ongeveer 180. De trap begint bij de parochiekerk, en de toegang tot het heiligdom is gratis.
Kun je met de bus naar Artà?
Ja. Van april tot en met oktober rijdt snelbus 411e rechtstreeks tussen Palma en Artà. In de rest van het jaar reis je met de trein naar Manacor en stap je daar over op bus 411.
© titelfoto: makasanaphoto